作用机制
顺铂是一种铂类烷化剂,通过与DNA形成共价加合物发挥细胞毒作用。顺铂进入细胞后,其氯基被水分子取代(水化),形成高度活性的亲电配合物,主要与DNA鸟嘌呤和腺嘌呤的N7位结合,形成链内和链间交联。这些DNA交联阻断复制和转录,激活DNA修复机制(NER),当损伤超过修复能力时触发细胞凋亡。快速分裂的细胞对这种机制特别敏感,这解释了其抗肿瘤疗效以及对快速增殖组织(骨髓、黏膜、毛囊)的不良反应。
适应症
顺铂是应用最广泛的细胞毒药物之一,是多种实体瘤的参考治疗方案的组成部分:睾丸癌(BEP方案:博来霉素、依托泊苷、顺铂)、头颈部鳞状细胞癌(与5-氟尿嘧啶或西妥昔单抗联合)、非小细胞肺癌(与紫杉醇、吉西他滨或长春瑞滨组成双药方案)、膀胱癌(MVAC或GC方案)、宫颈癌(与放疗联合)、卵巢癌(与紫杉醇联合)和晚期胃癌。顺铂在睾丸癌治疗中的应用使该肿瘤从20世纪60年代几乎必然致死的疾病转变为治愈率最高的实体瘤之一。
用法用量
标准剂量为每平方米体表面积50至100 mg,静脉输注1至8小时,通常每3至4周一次。某些方案采用较低的每周剂量(25-40 mg/m²)以减少累积毒性。输注前、中、后的充分水化是必须的:建议输注前至少给予1至2升等渗氯化钠溶液,输注后继续水化至少6至8小时,以保护肾脏并促进肾脏排泄。使用5-HT3拮抗剂和地塞米松的预防性止吐治疗不可缺少。肾功能不全(肌酐清除率低于60 mL/min)患者顺铂禁用或应改用卡铂。
不良反应
肾毒性是最重要的剂量限制性毒性,如果不进行充分水化可能是不可逆的;主要表现为近端肾小管损伤,肌酐升高和电解质丢失(低镁血症、低钾血症、低钠血症)。耳毒性表现为高频感音神经性听力损失(耳鸣和听力下降),可能是不可逆的;其发生率随累积剂量增加而升高,在儿童中尤为值得关注。顺铂诱导的恶心呕吐是化疗药物中最强烈的(高度致吐性),需要积极的联合止吐治疗。骨髓抑制(中性粒细胞减少、血小板减少)呈剂量依赖性。感觉性周围神经病变(感觉异常、本体感觉障碍)可能随累积治疗进展并可能成为慢性。脱发常见但可逆。
相互作用
氨基糖苷类和其他肾毒性药物(两性霉素B、非甾体抗炎药、碘造影剂)会增强顺铂的肾毒性,应避免或极其谨慎使用。袢利尿剂可用于维持利尿,但高剂量呋塞米可能增加耳毒性。重金属螯合剂或硫代硫酸钠在解救情境中可能降低肾毒性,但也可能干扰抗肿瘤疗效。苯妥英等抗癫痫药物在顺铂治疗期间血清浓度可能降低。
注意事项
顺铂的给药需要专业的住院环境,并监测肾功能、血清电解质(尤其是镁)和听力(基线听力图)。患者应在开始治疗前被告知不可逆耳毒性的可能性。对于儿科肿瘤患者,耳毒性可能干扰语言发育和学业,因此指南建议进行系列听力检测。对于年轻患者,应在治疗前讨论生育力保存问题,因为顺铂具有性腺毒性。
常见问题
顺铂的肾毒性主要是由于药物及其代谢产物在肾小管细胞中积聚。充分水化可强制维持高尿量,降低顺铂在肾小管中的浓度,缩短接触时间,从而保护肾功能。如果没有充分水化,不可逆肾损伤的风险会大大增加。
在大多数情况下,顺铂的耳毒性是不可逆的或只能部分逆转。主要影响高频(4000-8000 Hz),累积剂量较高时可能进展至言语频率。儿童尤为易感。因此,治疗期间需定期进行听力测试,如果发现显著听力下降,应考虑将顺铂替换为卡铂。
两者都是铂类化合物,作用机制相同,但毒性特征不同。顺铂的肾毒性和耳毒性更为突出,而卡铂的骨髓抑制更明显。卡铂可以门诊给药,无需顺铂必须的强制性水化,肾功能受损患者优先选择卡铂。两者的选择取决于肿瘤类型和患者合并症。
参考来源
Das könnte Sie auch interessieren
- Acemetacin
- Acetazolamid
- Acetylcystein
- Agomelatin
- Allantoin:
- Alprostadil:
- Ambroxol
- Amiodaron
- Amoxicillin
- Ampicillin
- Aripiprazol
- Atorvastatin
- Azathioprin
- Azelastin
- Baclofen
- Baloxavir
- Baricitinib
- Bempedoinsäure
- Benzydamin
- Betahistin
- Betamethason:
- Bibrocathol:
- Bimekizumab
- Bisacodyl
- Brivaracetam
- Brivudin
- Bromhexin
- Brotizolam
- Budesonid
- Bupropion
- Carboplatin
- Cefaclor
- Cefpodoxim
- Cetirizin
- Chlorhexidin
- Chlorpromazin
- Chlorprothixen
- Chlortalidon
- Ciclopirox
- Cilostazol
- Cimetidin
- Cinnarizin
- Clarithromycin
- Clavulansäure
- Clemastin
- Clindamycin
- Clonidin
- Clopidogrel
- Codein
- Colchicin
- Colestyramin
- Darolutamid
- Desloratadin
- Dexamethason
- Dexketoprofen
- Dexpanthenol
- Dextromethorphan
- Dienogest
- Dimenhydrinat
- Dimetinden
- Diphenhydramin
- Disulfiram
- Dobutamin
- Dolantin
- Domperidon
- Donepezil
- Doxazosin
- Doxycyclin
- Dupilumab
- Dutasterid
- Dynastat
- Ectoin
- Enalapril
- Entacapon
- Entyvio
- Enzalutamid
- Enzalutamid
- Eplerenon
- Erdostein
- Ertugliflozin
- Erythromycin
- Esketamin
- Esomeprazol
- Etanercept
- Ethinylestradiol
- Ezetimib
- Fenoterol
- Fexofenadin
- Fezolinetant
- Fluanxol
- Fluvastatin:
- Formoterol
- Granisetron
- Guaifenesin
- Harnstoff
- Hydromorphon
- Hydroxychloroquin
- Ibandronsäure
- Indapamid
- Indometacin
- Infliximab
- Irbesartan
- Isotretinoin
- Ketoconazol
- Ketotifen:
- Lacosamid
- Lactulose
- Latanoprost
- Letrozol
- Leuprorelin
- Levetiracetam
- Levocetirizin
- Levodopa:
- Levomepromazin
- Levothyroxin
- Liraglutid
- Lisdexamfetamin
- Loratadin
- Losartan
- Mannitol
- Meclizin
- Meropenem
- Mesalazin
- Methocarbamol
- Methotrexat
- Methylprednisolon
- Metoprololsuccinat
- Milnacipran
- Minocyclin:
- Mirabegron
- Montelukast
- Morphin
- MTX
- Naloxegol
- Nifedipin
- Noscapin
- Ofloxacin
- Ondansetron
- Oseltamivir:
- Oxaliplatin
- Oxybutynin:
- Oxycodon:
- Oxycodon
- Palbociclib
- Panthenol
- Paroxetin
- Perampanel
- Perazin
- Perindopril
- Phytomenadion
- Piroxicam
- Polidocanol
- Pramipexol
- Prasugrel
- Pravastatin:
- Prednisolon
- Pregabalin
- Pridinol
- Propranolol
- Prothipendyl
- Prucaloprid
- Rasagilin
- Relugolix:
- Rimegepant
- Rituximab
- Rivastigmin
- Rizatriptan
- Rosuvastatin
- Ruxolitinib
- Salbutamol
- Secukinumab
- Sibutramin:
- Sildenafil
- Simvastatin
- Solifenacin
- Sufentanil
- Sultamicillin
- Sumatriptan
- Tadalafil
- Tapentadol
- Teriparatid
- Thiamazol
- Tocilizumab:
- Tolperison:
- Triamcinolon:
- Trospium
- Tyrothricin
- Urapidil
- Ustekinumab
- Vancomycin
- Vasopressin
- Vedolizumab
- Vibegron
- Warfarin
- Xylometazolin
- Zanamivir
- Zinkoxid
- Zoledronsäure
- Zolmitriptan:
- Zolpidem
- Alle Wirkstoffe →